مجله روانشناسی

چک لیست تربیت نوزاد تا دو سالگی

تربیت نوزاد تا دو سالگی یک چالش مهم و پیچیده است. در ادامه چک‌لیستی که می‌تواند به شما کمک کند در تربیت و مراقبت از نوزادتان تا دو سالگی موثرتر عمل کنید را بیان کردم:

تغذیه نوزاد تا دو سالگی

راهنمای تغذیه مناسب برای نوزاد را دنبال کنید.

در صورت امکان، ۶ ماه اول فقط شیر مادر بدهید و تغذیه با شیر مادر را همراه با غذای کمکی تا دو سالگی یا بیشتر ادامه دهید (توصیه‌ی سازمان جهانی بهداشت).

اگر نیاز به تغذیه با شیر خشک وجود دارد از فرمول‌های مخصوص نوزادان یکی را انتخاب کنید.

از حدود ۶ ماهگی، تغذیه‌ی متنوع را از طریق معرفی مواد غذایی جدید به تدریج آغاز کنید.

مراقبت‌های پزشکی از نوزاد تا دو سالگی

واکسیناسیون‌ها را بر اساس برنامه پزشکی اداره کنید.

دندان‌های نوزاد را با دستمال نرم تمیز کنید.

به زمان مشاوره‌های پزشکی  پایبند باشید.

خواب و استراحت نوزاد تا دو سالگی

برنامه خواب و استراحت منظم برای نوزادتان ایجاد کنید.

محیط خواب نوزاد را ایمن و راحت کنید.

برای خواب ایمن، نوزاد را همیشه به پشت، روی تشک سفت و در تخت خودش بخوابانید و بالش، پتوی شل، محافظ تخت و عروسک را از تختش دور نگه دارید. از لباس خواب نخی و نرم استفاده کنید.

به نوزادتان کمک کنید تا به تدریج خودش بخوابد.

توسعه حسی و حرکتی نوزاد تا دو سالگی

از بازی‌ها و اسباب‌بازی‌های توسعه‌دهنده استفاده کنید.

انواع حس‌های مختلف را به فرزند خود معرفی کنید.

نوزادتان را به تدریج به نشستن، چهار دست و پا رفتن و راه رفتن ترغیب کنید.

رفتار و ارتباط با نوزاد

با نوزادتان به صورت مکرر صحبت کنید.

ارتباط چشمی و لبخند با نوزادتان را تقویت کنید.

بیشتر بخندید و با نوزادتان بازی کنید.

به نوزادتان موسیقی نمایشی و آهنگ‌های نرم گوش دهید.

نکات تربیتی برای نوزاد تا دو سالگی

از تمجید و تشویق به عنوان روش‌های تربیتی استفاده کنید.

مرزهای واضحی برای رفتارهای نامطلوب تعیین کنید.

نوزادتان را به تماشای کتاب‌های تصویری ترغیب کنید.

از مدل‌سازی خود برای نشان دادن چگونگی انجام کارها استفاده کنید.

امور روزمره مناسب برای نوزاد تا دو سالگی

لباس‌های نوزاد را با مواد نرم و قابل شستشو انتخاب کنید.

پوشاک نوزاد را همیشه تمیز و خشک نگه دارید.

از پوشک‌های مناسب با تعویض منظم استفاده کنید.

برای شستشوی دست‌ها و دیگر مراقبت‌های بهداشتی روزانه نوزاد اهمیت بدهید.

امور ایمنی برای نوزادان و کودکان

خانه را از اشیای خطرناک برای نوزاد ایمن کنید.

از قفل‌های کودک‌ مناسب استفاده کنید.

ترتیبات لازم را برای جلوگیری از سقوط نوزاد از صندلی‌ها و تختخواب‌ها داشته باشید.

بهداشت دهان و دندان نوزاد تا دو سالگی

از زمان درآمدن اولین دندان، دندان‌ها را با مسواک نرم مخصوص نوزاد تمیز کنید و درباره‌ی زمان استفاده از خمیر دندان کم‌فلوراید از دندانپزشک یا پزشک بپرسید.

پس از مصرف شیر یا غذا، دهان نوزاد را با آب تمیز کنید.

برای کاهش خارش لثه در زمان دندان درآوردن، به نوزادتان دندان‌گیر (حلقه‌ی دندان) بدهید.

مراقبت از پوست نوزاد تا دو سالگی

  1. پوست نوزادتان را با آب ولرم تمیز کنید.
  2. از پوشک و دستمال مرطوب بدون عطر استفاده کنید.
  3. پوست نوزاد را با لایه‌ای از کرم مرطوب‌کننده پوستی مرطوب نگه دارید.
  4. در مواجهه با اگزما یا جوش‌های پوستی، به پزشک مراجعه کنید.
  5. نوزادتان را از نور مستقیم آفتاب محافظت کنید.

چک لیست بهداشت گوش و چشم نوزادان

گوش‌ها و چشم‌های نوزاد را با دستمال نرم و تمیز پاک کنید.

از قطره‌ی چشم یا گوش فقط با تجویز پزشک استفاده کنید.

داخل گوش نوزاد گوش‌پاک‌کن یا هیچ وسیله‌ای فرو نکنید؛ فقط بیرون گوش را با دستمال نرم تمیز کنید.

تعامل با محیط نوزادان تا دو سالگی

نوزادتان را به محیط‌های مختلف و طبیعت معرفی کنید.

از نوزادتان برای کاشت گل‌ و گیاهان کمک بگیرید.

با نوزادتان به دیدن حیوانات بروید و از تجربه تعامل با آنها استفاده کنید.

مراقبت والدین از خودشان

به بهداشت شخصی خود نیز توجه کنید، زیرا نوزادان نیاز به مراقبت و حمایت دارند.

در مواجهه با استرس و خستگی، استراحت کافی داشته باشید.

از منابع پشتیبانی اجتماعی خود برای کمک در مراقبت از نوزادتان استفاده کنید.

بازی و سرگرمی نوزادان تا سن دو سالگی

وقتی نوزادتان بزرگتر می‌شود، اسباب‌بازی‌های مناسب سن  او تهیه کنید.

با نوزادتان بازی کنید و وقت مفرحی را با او بگذرانید.

به نوزادتان کتاب‌های داستان برای کودکان کوچک بخوانید.

نکات تنفسی و فیزیکی برای نوزادان تا دو سالگی

در زمان بیداری و زیر نظر خودتان، نوزاد را روی شکم بگذارید (tummy time) تا عضلات گردن و شانه‌اش قوی شود.

برای خواب، همیشه نوزاد را به پشت بخوابانید.

مشکلات معمول والدین با نوزاد تا دو سالگی

با تشخیص نشانه‌های مشکلات شایع نوزادی مانند عفونت گوش، تب و تغییرات در رفتار غذایی به پزشک مراجعه کنید. تب ۳۸ درجه یا بیشتر در نوزاد زیر ۳ ماه نیاز به مراجعه‌ی فوری دارد.

اگر نوزادتان دچار کم‌خونی شود، به تجویز پزشک عمل کنید.

تجربه و مسائل روحی:

از تجربه‌های موسیقی، هنری و تجربه‌های خلاقانه برای نوزادتان استفاده کنید.

نوزادتان را به مکان‌های عمومی ببرید تا با دیگر کودکان ارتباط برقرار کند.

مراقبت از خود:

در زمانی که نوزادتان خواب است، از این فرصت برای استراحت و خودمراقبتی استفاده کنید.

با دوستان و خانواده خود ارتباط برقرار کنید تا در مواجهه با چالش‌های تربیتی حمایت بیشتری داشته باشید.

به‌روزرسانی: نقاط عطف رشد و حمایت از والدین

مراکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا (CDC) و آکادمی اطفال آمریکا در سال ۲۰۲۲ فهرست نقاط عطف رشد را بازنگری کردند. حالا هر نقطه‌ی عطف، مهارتی است که دست‌کم ۷۵ درصد کودکان تا آن سن انجام می‌دهند، و فهرست‌های تازه‌ای برای ۱۵ و ۳۰ ماهگی هم اضافه شده است. پیام اصلی این بازنگری: اگر کودک به یک نقطه‌ی عطف نرسیده، به‌جای «صبر کنیم ببینیم»، زودتر با پزشک صحبت کن.

یادت باشد هر کودک با سرعت خودش رشد می‌کند و این فهرست‌ها ابزار پیگیری‌اند، نه آزمون.

اگر در استرالیا زندگی می‌کنی

  • در ویکتوریا، خدمات سلامت مادر و کودک (Maternal and Child Health) برای همه‌ی خانواده‌ها از تولد تا سن مدرسه رایگان است.
  • خط ۲۴ ساعته‌ی MCH Line: 13 22 29.
  • Raising Children Network راهنمای رایگان و معتبر برای والدین است.
  • اگر راحت‌تری به فارسی صحبت کنی، با TIS National به شماره‌ی 131 450 تماس بگیر و برای تماس با این خدمات مترجم تلفنی بخواه.

منابع

  1. Zubler JM, et al. Evidence-informed milestones for developmental surveillance tools. Pediatrics, 2022.
  2. Victorian Department of Health. Maternal and Child Health services.
  3. Raising Children Network (Australia).